Inzichten uit onderzoek

Om de ervaringen en knelpunten van mensen tijdens het verhuisproces goed in kaart te brengen, zijn mensen tijdens het verhuisproces voor een langere tijd ‘geobserveerd’ in hun eigen omgeving. Dit ‘etnografisch onderzoek’ is uitgevoerd onder een groep van 24 mensen. Zij hebben een maand lang individueel ervaringen en foto’s met de onderzoekers gedeeld. Na afloop van deze maand hebben zij in 4 focusgroepen van 2 uur met de andere deelnemers aan het onderzoek samen teruggekeken op de afgelopen periode. In gezamenlijkheid is benoemd welke knelpunten zij hebben ervaren in welke fase van het verhuisproces. Daarna is ingezoomd op knelpunten rondom het regelen van zaken met overheidsinstanties.

Het verhuisproces omvat veel fases waarin de overheid een rol kan spelen

Mensen geven aan dat het verhuisproces al start in de oriëntatiefase (het zoeken van een huur- of koophuis) en pas eindigt bij het afhandelen van de laatste financiële zaken rondom de verhuizing (bijvoorbeeld het betalen van de waterschapsbelasting als men al maanden op het nieuwe adres woont). Gedurende het gehele verhuisproces zien mensen een rol voor de overheid als informatieverstrekker of dienstverlener.

Inzichten uit onderzoek

Onder mensen die aan het begin van hun verhuizing stonden of deze kort geleden hadden afgerond is in opdracht van het programma Mens Centraal onderzoek gedaan door onderzoeksbureau SAMR. Hierbij zijn de volgende inzichten opgehaald:

  • Begin verhuisproces geeft veel stress, grote behoefte aan (financieel) overzicht.
  • Mensen missen een betrouwbaar centraal punt voor informatievoorziening.
  • Mensen missen relevante persoonlijke informatie als een overzicht over:
    • welke specifieke kosten (náást de hoogte van de hypotheek of huurkosten) horen bij het huren/kopen van een huis in een specifieke gemeente en ook wanneer deze kosten te verwachten zijn;
    • faciliteiten (zoals scholen, crèches etcetera) in een wijk;
    • regels in gemeentes (over bijvoorbeeld grofvuil).

Deze informatie helpt hen bij het maken van de keuze voor een gemeente of wijk. Mensen verwachten daarin dus een pro-actieve houding van de gemeente hierin.

Mensen missen een betrouwbaar centraal punt voor informatievoorziening

Mensen ervaren de beschikbare informatie over het verhuisproces als versnipperd. Verschillende partijen en instanties bieden informatie of tools aan over afzonderlijke fases van het verhuisproces. Mensen missen een partij die al deze informatie en tools met elkaar verbindt op een centraal punt. Zo’n centraal punt zou overzicht en vertrouwen geven en het verhuisproces minder chaotisch maken. Mensen hopen dat de overheid dat centrale informatiepunt kan bieden, omdat de overheid in hun ogen een betrouwbare en onafhankelijke partij is. De bekendheid van de beschikbare persoonlijke overzichten (“woning kopen” en “woning huren”) die nu op de website rijksoverheid.nl staan is zeer laag, maar deze overzichten worden (na het tonen ervan) over het algemeen positief beoordeeld.

Mensen missen relevante persoonlijke informatie

Verhuizen is voor ieder mens weer anders. De één wil graag weten wat zijn of haar rechten zijn als hij of zij moet verhuizen door een beperking, terwijl de ander kennis nodig heeft over de stappen die moeten worden gezet in een specifieke gemeente. Mensen willen zoveel mogelijk persoonlijke informatie die goed aansluit bij de eigen situatie. Informatie op maat, over specifieke situaties, is voor mensen moeilijk vindbaar

Informatie over verduurzamen huis is zeer gewenst

Steeds meer mensen willen hun huis verduurzamen, maar weten niet zo goed wat ze allemaal kunnen doen en welke subsidies ze hiervoor kunnen krijgen. Ze hopen hierover informatie te vinden bij de gemeente.

Factsheet beschikbaar en totstandkoming van de factsheet

Bovenstaande informatie is ook beshikbaar in de vorm van een factsheet:

Bij de totstandkoming van de factsheet is gebruik gemaakt van het SAMR-onderzoek.

Onderzoekpopulatie

Het SAMR-onderzoek is verricht door middel van een steekproef onder:

  • Kopers:     
    12 mensen die een koophuis hebben gekocht/gaan kopen. Hiervan stonden er 6 aan het begin van het verhuisproces en 6 aan het einde van het verhuisproces.
  • Huurders:
    12 mensen die een huis gaan huren/hebben gehuurd. Hiervan stonden er 6 aan het begin van het verhuisproces en 6 aan het einde van het verhuisproces. De helft van de mensen huurt particulier, de andere helft een sociale huurwoning.